Vragen “7”

Doxycycline

Deze maand een aantal vragen over doxycycline kuren gekregen. Nu krijg ik vaak vragen over medicijnen en meestal zijn deze dan simpel te beantwoorden. Maar het lijkt erop alsof  er aan de stoelpoten van Doxycycline gezaagd wordt. Wie daar belang bij heeft weet ik eigenlijk niet. Het zou niet meer werkzaam zijn en schadelijk voor de duiven, de vorm zou erdoor verdwijnen en meer van dat soort opmerkingen bereikten mij dus de afgelopen tijd. Reden om toch even deze onzin de wereld uit te helpen en wat meer achtergrond informatie over dit product op te tekenen. Doxycycline is een chemotherapeuticum uit de groep van de zgn. Tetracyclineverbindingen. (We onderscheiden enerzijds de penicillines en anderzijds de chemotherapeutica. Maar in de volksmond worden beide groepen op een hoop geveegd onder de naam “Antibiotica”) Tetracyclineverbindingen kenmerken zich in de duivensport doordat bij een kuur met deze middelen het grit van het hok verwijderd dient te worden omdat deze middelen onoplosbare complexen vormen met het grit waardoor het medicamenten onwerkzaam worden. Regelmatig worden we gebeld of gemaild of bij een bepaald medicament als bijvoorbeeld Baytril of Trimsulfa de grit ook van het hok moet worden verwijderd. Welnu als een globale vuistregel kan men stellen dat men alleen bij medicijnen of combinaties van medicijnen waaraan tetracyclineverbindingen zijn toegevoegd het grit van het hok dient te worden verwijderd.

Welke zijn nu deze tetracyclineverbindingen? De oudste is bekend onder de naam Oxytetracycline (een merknaam hiervoor was vroeger terramycine) Dit medicament werkt nog wel maar kent al een redelijke mate van resistentie. Daarna kwam de Chloortetracycline (vroeger ook wel bekend onder de naam aureomycine. En daar ontleent de SA mix zijn “A” dus aan. En tenslotte kwam er de Doxycycline. Deze lot aan de tetracycline stam is nog steeds als de meest werkzame van deze drie te beschouwen. Dus als men een luchtwegkuur moet geven gaat bij mij vooralsnog de voorkeur uit naar een middel waar ook Doxycycline in zit.

Aangezien de luchtweginfecties bij duiven meestal combinatie-infecties zijn, die samengevat worden onder de naam “Ornithose-complex” , gaat mijn voorkeur bij luchtwegkuren meestal uit naar combinaties met een brede en liefst synergistische werking. Onder Synergisme verstaat men het gegeven dat de combinatie van beide medicamenten samen krachtiger is dan de optelsom van beide medicijnen alleen. Dus een beetje 1+1 = 3. Nu is dit niet bij alle combinaties het geval en er zijn zelfs combinaties van medicijnen waarbij het ene medicament de werking van het andere zelfs tegenwerkt.

De reden dat ik bij luchtweginfecties het liefst kies voor synergistische combinaties is dat, hetgeen praktijkervaring uitwijst, de kans aanwezig is dat indien men met een enkelvoudig middel werkt de ziektekiemen die op de achtergrond een rol spelen dan juist de kop op kunnen steken. Met name als de werkzaamheid van het gebruikte enkelvoudige middel niet optimaal is.

In theorie kan men in geval van een zuivere Chlamydiae infectie volstaan met het toedienen van Doxycycline. Ik zie evenwel vaak teleurstellende resultaten hiervan. Deels doordat men andere kiemen, die ook een rol meespelen, niet aanpakt. Maar ook dat men door de lange toedieningsperiode die bij deze infectie noodzakelijk wordt geacht, een overgroei van Candida en andere schimmels ziet die de weerstand van de behandelde dieren alleen maar verder ondermijnt, waardoor men uiteindelijk van de wal in de sloot kan belanden. Veelal wordt na het vaststellen van een Chlamidiae infectie door dierenartsen (vooral degene die zich niet intensief met duiven bezig houden) het advies uit de handboeken gegeven dat gedurende 6 weken doxycycline dient te worden gegeven. Welnu ik heb dus vele duiven na zo’n kuur gezien. Vaak nog slechter er aan toe dan voor de behandeling. De duiven voelen dan vaak aan als stro. Betekent dit dat ik een tegenstander ben van deze kuur?

Nee, zo moet U het niet zien. Maar het probleem licht niet zo zwart/wit als menigeen wil doen geloven. Chlamydiae die de zuivere Ornithose veroorzaken zijn de verwekker van een aandoening die ook bij de mens een probleem kan veroorzaken in de longen (Zoönose). Dus moeten we hier zeker niet lichtvaardig mee om gaan. De afgelopen 25 jaar heb ik diverse duivenmelkers in de praktijk gezien die zelf deze infectie hadden opgelopen. In een aantal gevallen werd het door de behandelende artsen dan aanvankelijk afgedaan als een langdurig griepje. Totdat de longklachten zo evident waren dat de werkelijke oorzaak boven kwam drijven. Dus de ernst van Chlamydiae niet onderschatten. Maar veel duiven zijn symptoomloos drager van deze aandoening. En slechts in een deel van de gevallen geeft het duidelijke symptomen. Hierbij is de “one-eye-cold het meest opvallende. Juist dit dragerschap bij veel duiven van deze ziektekiem maakt mij wantrouwend betreffende het effect van deze langdurige behandelingen. Immers de kans is ook nog een reëel aanwezig dat men na afloop van de kuur opgescheept zit met een candida infectie. En de praktijk wijst uit dat dit zeker niet de eerste keer zou zijn na een langdurige antibioticabehandeling.

Wat men in geval van een besmetting met ornithose (zeker tijdens de rui) moet doen is de brand blussen met individuele toepassing van capsules zolang de verspreiding van de ziekte beperkt is. Maar dan tegelijkertijd de weerstand van de duiven zo optimaal mogelijk zien te krijgen. Bijvoorbeeld door de toepassing van Boni-SGR. De kruiden daarin ondersteunen de weerstand waardoor de dieren de infectie zelf beter aan kunnen. Na de rui kan men dan een (kortere) kuur geven om het probleem verder terug te dringen. In die gevallen schrijf ik dan dus vaak liever synergistische combinaties voor in de praktijk.

Waar men bij de toepassing van Doxycycline verder rekening mee dient te houden is dat de werkzaamheid van het middel verbeterd in zuur milieu. Dat is dan ook de reden dat ik het vaak over het voer laat toedienen terwijl ik in het drinkwater dan tegelijkertijd Boni-SGR laat geven. Veel fabrikanten van merknaamproducten met Doxycycline erin ( bijvoorbeeld Soludox en drinkmix Doxy) voegen voor de oplosbaarheid en de verzuring citroenzuur toe om de werkzaamheid te verbeteren. Hierbij kan men bij de aanschaf van Doxycycline dan ook beter rekening mee houden. Onze Doxy 10% bevat ook citroenzuur om de oplosbaarheid te verbeteren.

Er was ook nog iemand die vernomen had dat kuren met doxycycline vormverlagend werkt en dat de duiven daarna nooit meer kop vliegen. Ik hoop niet dat deze onzin weer rond blijft zoemen. Zoals boven te lezen was kan er bij niet synergistisch kuren tegen de koppen een zekere activering van overige (latente) luchtweginfectiekiemen optreden. In deze gevallen is het dan, in principe, mogelijk dat het effect van de doxycyclinekuur tegenvalt in de praktijk. Maar als ik zie dat de winnaar van de nationale  Orleans bij de jonge duiven dit jaar Boni-Jodi gebruikt heeft voor de vluchten, in verband met kopproblemen, waar onder andere ook doxycycline inzit dan mag dit toch wel als bewijs gelden dat het betreffende verhaaltje, van deze vraagsteller kolder is.

Omega 3 olie

Tot slot nog een opmerking over deze oliesoort. Vorig jaar adviseerde ik om er tijdens het kweekseizoen het voordeel mee te doen om de jonge duiven al in het ei te laten profiteren van een betere hersenontwikkeling door de oude duiven omega 3 olie te verstrekken. In de praktijk heb ik een bemoedigend aantal reacties gehad van mensen die sterk het idee hadden een betere kweek te hebben gehad dan andere jaren. En dat het er op leek dat de jongen slimmer waren. Nu is dit louter en alleen een praktijkwaarneming. Voor het zelfde geld kan het ook alleen maar suggestie zijn in dit soort gevallen. Maar het viel vaak op, waar in andere jaren bij grotere aantallen jongen er altijd wel een aantal te dom waren de waterbak te vinden na het afzetten, dat dit nu niet of nauwelijks optrad. Dit zou een onderbouwing kunnen zijn dat ook bij duiven de hersenen van de jongen zich beter zouden kunnen ontwikkelen door de extra gift aan omega 3 vetzuren tijdens de kweek en na het afzetten. Overeenkomstig het bewezen effect hiervan bij de ontwikkeling van de hersenen bij pups die deze olie toegediend kregen. Hiervoor is dus zowel de Barleans olie als de Pigeonexpress geschikt. Een eetlepel per kg voer. Het beste toe te dienen vanaf de koppeling om zo al in de eieren een zo hoog mogelijke dosering van omega drie olie te krijgen. De eerste klap is immers een daalder waard. 

meer nieuws in het archief